Ngồi lâu bị tê chân là do đâu. Nguyên nhân và cách xử lí

Ngồi lâu bị tê chân là do đâu?

Trong dịp Tết, nhiều người có thói quen ngồi ăn cỗ, ngồi chơi bài, ngồi trò chuyện hàng giờ liền. Sau một lúc, cảm giác tê rần, châm chích hoặc như “kiến bò” ở chân xuất hiện khi đứng dậy. Đây là tình trạng rất thường gặp. Ngồi lâu bị tê chân đa số là hiện tượng sinh lý do chèn ép tạm thời, nhưng trong một số trường hợp cũng có thể là dấu hiệu của vấn đề thần kinh – cột sống.

Hiện tượng ngồi lâu bị tê chân chủ yếu liên quan đến hai cơ chế chính: chèn ép thần kinh và giảm tuần hoàn máu tại chỗ.

Khi bạn giữ một tư thế ngồi quá lâu:

• Mạch máu bị ép → giảm lưu thông máu
• Dây thần kinh ngoại biên bị đè → dẫn truyền tín hiệu kém
• Cơ và mô mềm bị nén kéo dài

Não sẽ nhận tín hiệu “bất thường” và tạo ra cảm giác tê bì, châm chích. Đây là lý do vì sao ngồi lâu bị tê chân thường xảy ra rõ khi đứng dậy hoặc đổi tư thế đột ngột.

Trong ngày Tết, tình trạng này gặp nhiều hơn vì mọi người thường:

• Ngồi sàn lâu
• Ngồi khoanh chân ăn cỗ
• Ngồi chơi bài nhiều giờ
• Ít vận động giữa các lần ngồi

Những tư thế dễ gây ngồi lâu bị tê chân

Không phải tư thế ngồi nào cũng gây tê như nhau. Một số tư thế làm tăng nguy cơ ngồi lâu bị tê chân rõ rệt hơn.

Ngồi khoanh chân hoặc xếp bằng

Tư thế này làm gập sâu khớp gối và cổ chân, đồng thời chèn ép mạch máu và thần kinh phía sau gối. Ngồi càng lâu thì khả năng ngồi lâu bị tê chân càng cao.

Ngồi bắt chéo chân

Bắt chéo chân tạo áp lực trực tiếp lên vùng dây thần kinh mác phía ngoài gối. Đây là một nguyên nhân phổ biến khiến ngồi lâu bị tê chân một bên.

Ngồi ghế sai chiều cao

Ghế quá cao → chân không chạm đất → đè ép mặt sau đùi
Ghế quá thấp → gập gối quá mức → cản trở tuần hoàn
Cả hai đều dễ dẫn đến ngồi lâu bị tê chân.

Ngồi bất động quá lâu

Ngay cả khi tư thế không xấu, việc ngồi bất động 60–90 phút vẫn có thể gây ngồi lâu bị tê chân do tuần hoàn giảm tạm thời.

Ngồi lâu bị tê chân khi nào là dấu hiệu bệnh lý?

Phần lớn trường hợp ngồi lâu bị tê chân sẽ hết sau vài phút vận động. Tuy nhiên, bạn nên chú ý nếu có các dấu hiệu sau:

• Tê kéo dài không hết khi đổi tư thế
• Tê kèm đau lan từ lưng xuống chân
• Có cảm giác yếu chân
• Tê xảy ra thường xuyên dù không ngồi lâu
• Kèm đau thắt lưng 

Khi đó, ngồi lâu bị tê chân có thể liên quan đến:

• Chèn ép rễ thần kinh thắt lưng
• Thoát vị đĩa đệm
• Hội chứng thần kinh tọa
• Hẹp ống sống

Đây là những tình trạng cần được thăm khám cơ xương khớp sớm.

Cách xử lý và phòng tránh ngồi lâu bị tê chân trong dịp Tết

Khi đang bị ngồi lâu bị tê chân, bạn nên:

Đổi tư thế từ từ
Không đứng bật dậy ngay — dễ choáng và mất thăng bằng.

Cử động cổ chân và bàn chân
Gập – duỗi – xoay cổ chân giúp máu lưu thông lại nhanh hơn.

Xoa bóp nhẹ vùng tê
Giúp kích thích tuần hoàn tại chỗ.

Để phòng tránh ngồi lâu bị tê chân:

• Đổi tư thế mỗi 30–45 phút
• Tránh ngồi khoanh chân quá lâu
• Không bắt chéo chân liên tục
• Đứng dậy đi lại ngắn giữa các lần ngồi
• Giãn cơ bắp chân – đùi – lưng dưới

  

Nếu bạn thường xuyên ngồi lâu bị tê chân, kèm đau lưng hoặc đau lan xuống chân, hãy đến phòng khám SMED để được bác sĩ cơ xương khớp thăm khám, đánh giá thần kinh – cột sống – khớp chi dưới và xây dựng hướng điều trị, phục hồi phù hợp. Phát hiện sớm giúp xử lý đơn giản hơn và tránh biến chứng kéo dài.