Hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi là bệnh lý nghiêm trọng xảy ra khi nguồn máu nuôi đến chỏm xương đùi bị giảm hoặc tắc nghẽn, khiến tế bào xương dần bị hoại tử. Tình trạng này gây đau nhức, hạn chế vận động và nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời có thể dẫn đến sụp, biến dạng khớp háng và tàn phế.

Tổng quan

Tại Việt Nam, hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở nhóm tuổi từ 30 đến 50. Bệnh ghi nhận tỷ lệ mắc cao hơn ở nam giới, chủ yếu do thói quen sử dụng rượu bia, thuốc lá và các yếu tố nguy cơ chuyển hóa. Nhiều báo cáo tại các bệnh viện lớn cho thấy số ca mắc ở người trẻ tuổi ngày càng tăng, phản ánh xu hướng “trẻ hóa” của bệnh lý này trong những năm gần đây.

Hoại tử chỏm xương đùi có thể xảy ra ở một số vị trí khác nhau: 

  • Toàn bộ chỏm xương đùi: Chỏm xương đùi là phần đầu của xương đùi khớp với ổ cối để tạo nên khớp háng. Khi máu nuôi kém, phần chỏm bị hoại tử làm bề mặt khớp mất ổn định. Giai đoạn đầu người bệnh chỉ thấy khó chịu vùng háng, mông hoặc mặt trước đùi. Khi tổn thương nặng hơn, chỏm bị lún và biến dạng, gây đau tăng và hạn chế vận động khớp háng.
  • Vùng chịu lực (mặt trên chỏm): Đây là vùng chịu lực khi đứng và đi lại nên khi hoại tử xảy ra, xương yếu và dễ sụp lún nhanh. Người bệnh thường đau tăng khi bước lên, đứng lâu, leo cầu thang hoặc chạy nhảy. Khớp biến dạng sớm, dáng đi khập khiễng và giảm vận động rõ rệt.
  • Vùng trung tâm của chỏm: Vùng trung tâm không chịu lực trực tiếp nên tiến triển chậm và kín đáo. Người bệnh thường chỉ đau âm ỉ hoặc cảm giác nặng khớp khi đổi tư thế. Nhưng nếu không điều trị, tổn thương sẽ lan sang vùng chịu lực, khiến khớp biến dạng và đau tăng rõ.
  • Vùng dưới chỏm (gần cổ xương đùi): Vùng trung tâm không chịu lực trực tiếp nên tiến triển chậm và kín đáo. Người bệnh thường chỉ đau âm ỉ hoặc cảm giác nặng khớp khi đổi tư thế. Nhưng nếu không điều trị, tổn thương sẽ lan sang vùng chịu lực, khiến khớp biến dạng và đau tăng rõ.

Cùng SMED tìm hiểu

Nguyên nhân Hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi

Rối loạn tuần hoàn máu nuôi chỏm xương đùi

Mạch máu bị hẹp hoặc tắc khiến tế bào xương thiếu oxy và dưỡng chất, dẫn đến hoại tử.

Lạm dụng rượu bia 

Rượu gây rối loạn chuyển hóa lipid, làm mạch máu nhỏ bị tắc và giảm tưới máu đến chỏm xương.

Sử dụng corticoid kéo dài

Sử dụng corticoid có thể làm tăng nguy cơ tắc mạch và giảm khả năng sửa chữa xương.

Chấn thương 

Chấn thương vùng háng – đùi có thể làm tổn thương mạch máu nuôi chỏm xương đùi, dẫn đến hoại tử

Bệnh lý nền 

Một số bệnh lý nền như lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp, gout, rối loạn chuyển hóa mỡ, thalassemia, nghiện thuốc lá cũng có thể là nguyên nhân

Không rõ nguyên nhân (tự phát) 

Một số trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể nhưng vẫn xảy ra hoại tử.

Những dấu hiệu cảnh báo

Hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi 

Điều trị

Hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi 

Là phương pháp giúp tăng tuần hoàn máu đến vùng chỏm xương đùi, cải thiện biên độ vận động khớp háng và tăng sức mạnh cơ quanh khớp để giảm tải trọng lên chỏm xương đùi. Các kỹ thuật thường sử dụng gồm kéo giãn, bài tập tăng sức cơ mông – đùi, sóng xung kích, laser cường độ cao. Tuy nhiên, hiệu quả tốt nhất ở giai đoạn sớm, trường hợp chỏm đã sụp thì khó phục hồi hoàn toàn.

Ứng dụng sự kết hợp giữa dưỡng chất tái tạo sinh học và dưỡng chất phục hồi cơ học, giúp tái tạo mô sụn, xương và khớp bị tổn thương do thoái hóa, đồng thời cung cấp trực tiếp dưỡng chất chuyên biệt cho các cơ quan như gân, cơ, dây chằng và hệ thần kinh nhờ phương pháp thủy châm định vị chính xác. Ngoài ra sử dụng thêm liệu pháp dryneedling tác động trực tiếp vào huyệt vị, điểm trigerpoint điểm tắc nghẽn, giúp giải phóng chèn ép, các điểm nút thắt cơ chính xác với ưu điểm an toàn, hiệu quả, không gây đau

Có thể giúp giảm đau nhanh trong giai đoạn đau nhiều. Tuy nhiên tiêm corticoid nếu lạm dụng lại là nguyên nhân gây hoại tử chỏm xương đùi, vì vậy chỉ tiêm khi có chỉ định và đúng liều, và hoàn toàn không phải phương pháp điều trị triệt để.

Bác sĩ sẽ khoan vào vùng xương hoại tử để giảm áp lực trong xương và kích thích tái tạo mạch máu, có thể kết hợp ghép tế bào gốc giúp phục hồi xương tốt hơn. Phương pháp này hiệu quả cao ở giai đoạn sớm, khi chỏm chưa sụp, còn nếu phát hiện muộn thì kết quả hạn chế.

Áp dụng khi chỏm xương đùi đã sụp, biến dạng hoặc đau không còn đáp ứng với điều trị khác. Thay khớp giúp bệnh nhân hết đau và đi lại tốt trở lại. Tuy nhiên đây là phẫu thuật lớn, cần thời gian hồi phục và khớp nhân tạo có tuổi thọ nhất định (thường 15–20 năm).

Chia sẻ của khách hàng

Sau khi khám và điều trị

Bệnh nhân:

Nguyễn Thị Gái

Bệnh lý:

Thoát vị đĩa đệm

“Trước đây tôi bị thoát vị đĩa đệm, đau lưng dữ dội, đi lại khó khăn khiến tứ chi của tôi không thể di chuyển được. Nhiều hôm đau đến mất ngủ, không thể làm việc bình thường. Sau thời gian điều trị cùng các bác sĩ tại SMED, giờ tôi đã có thể đi lại thoải mái, sinh hoạt bình thường, lưng không còn đau buốt nhiều nữa, cuộc sống dễ chịu hơn rất nhiều.”

Xem thêm Đăng ký thăm khám
Bệnh nhân:

Đào Đình Kiểm

Bệnh lý:

Thoái hóa khớp gối

“Trước đây tôi bị thoái hóa khớp gối nhiều năm, mỗi lần đi lại đều đau nhức, đặc biệt là khi lên xuống cầu thang thì phải vịn tường hoặc nhờ người đỡ. Sáng dậy khớp cứng, bước đi nặng nề, chỉ cần thay đổi thời tiết là đau nhức tăng lên. Sau khi điều trị tại SMED khoảng hơn 1 tháng, tình trạng cải thiện rõ rệt, tôi có thể tự leo cầu thang, đi bộ quanh nhà mà không còn cảm giác đau buốt. Buổi sáng ngủ dậy thấy chân nhẹ nhàng hơn, vận động dễ dàng, cảm giác như được trở lại nhịp sống bình thường.”

Xem thêm Đăng ký thăm khám
Bệnh nhân:

Nguyễn Đình Mạnh

Bệnh lý:

Đau mỏi cổ vai gáy

” Tôi bị đau cổ vai gáy triền miên, cứ đặt lưng xuống giường là bị tê tay không thể ngủ nổi. Sau khi đến SMED được bác sĩ An điều trị bây giờ tôi có thể ăn ngủ ngon lành, không còn đau mỏi nữa, công việc cũng thuận lợi, cảm ơn bác sĩ rất nhiều.”

Xem thêm Đăng ký thăm khám

    Bác sĩ

    ĐỂ LẠI NHU CẦU KHÁM