Khớp gối kêu lục cục: Bình thường hay dấu hiệu thoái hóa khớp?

Khớp gối kêu lục cục là gì?

Khớp gối kêu lục cục là hiện tượng xuất hiện các âm thanh như “lục cục”, “lạo xạo” hoặc “rắc rắc” khi người bệnh cử động chân, đặc biệt trong các động tác gập – duỗi gối, ngồi xổm, đứng lên hoặc lên xuống cầu thang. Những âm thanh này có thể nghe rõ hoặc chỉ cảm nhận được bên trong khớp khi vận động.

Về mặt cơ chế, tiếng kêu xuất hiện do sự chuyển động và tương tác giữa các cấu trúc bên trong khớp gối như xương, sụn khớp, dây chằng và dịch khớp. Trong một số trường hợp, các bọt khí nhỏ hình thành trong dịch khớp có thể vỡ ra khi khớp cử động, tạo nên âm thanh đặc trưng nhưng không gây hại. Vì vậy, không phải mọi trường hợp khớp gối kêu lục cục đều là dấu hiệu bệnh lý và cần được đánh giá dựa trên các triệu chứng đi kèm.

Khi nào khớp gối kêu lục cục là hiện tượng bình thường?

Trong nhiều trường hợp, khớp gối kêu lục cục chỉ là hiện tượng sinh lý và không đáng lo ngại nếu không đi kèm các triệu chứng bất thường. Người gặp tình trạng này thường chỉ nghe thấy hoặc cảm nhận tiếng kêu khi cử động nhưng hoàn toàn không đau, không sưng và không bị hạn chế vận động. Các sinh hoạt hằng ngày như đi lại, lên xuống cầu thang hay ngồi xổm vẫn diễn ra bình thường.

Hiện tượng này hay gặp ở người trẻ, đặc biệt là những người ít vận động, ngồi lâu một tư thế rồi mới đứng dậy khiến khớp chưa kịp thích nghi. Ngoài ra, khớp gối cũng có thể kêu nhẹ sau khi vận động ở cường độ thấp hoặc khi thay đổi tư thế đột ngột.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các yếu tố sinh lý như lượng dịch khớp giảm tạm thời, cơ và dây chằng quanh gối bị căng nhẹ, hoặc thói quen vận động chưa đúng tư thế. Trong những trường hợp này, tiếng kêu thường xuất hiện thoáng qua và có thể giảm dần khi cơ thể được vận động đều đặn hơn.

Nhìn chung, nếu khớp gối kêu lục cục nhưng không kèm đau hay khó chịu, đây thường là hiện tượng bình thường và không nguy hiểm.

Khớp gối kêu lục cục – dấu hiệu cảnh báo thoái hóa khớp?

Ở nhiều trường hợp, tiếng kêu lục cục ở khớp gối không còn đơn thuần là hiện tượng sinh lý mà có thể là dấu hiệu cảnh báo thoái hóa. Lúc này, người bệnh thường không chỉ nghe tiếng kêu mà còn kèm theo các biểu hiện như đau tăng khi vận động, nhất là khi lên xuống cầu thang, đứng lên ngồi xuống; cảm giác cứng khớp vào buổi sáng; vùng gối có thể sưng, nóng, nặng nề và khó cử động linh hoạt như trước.

Về cơ chế, khi sụn khớp bị mòn dần, bề mặt khớp không còn trơn láng, các đầu xương bắt đầu cọ xát trực tiếp vào nhau. Sự ma sát này vừa gây đau, vừa tạo ra những tiếng lạo xạo, lục cục khó chịu bên trong khớp gối. Nếu tình trạng tiến triển lâu ngày, khớp có thể biến dạng, hạn chế tầm vận động và ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hằng ngày.

Những đối tượng có nguy cơ cao bị thoái hóa khớp gối gồm: 

• Người trên 40 tuổi, đặc biệt là nữ sau tuổi mãn kinh.
• Người thừa cân, béo phì, tạo áp lực lớn lên khớp gối trong thời gian dài.
• Người phải lao động nặng, đứng nhiều, mang vác thường xuyên, hoặc tập luyện thể thao quá sức.
• Người có tiền sử chấn thương vùng gối (rách dây chằng, gãy xương quanh khớp, tổn thương sụn chêm).

  

 Phân biệt khớp gối kêu sinh lý và bệnh lý

Khớp kêu sinh lý (thường gặp, ít nguy hiểm)

• Tiếng kêu xuất hiện thoáng qua khi đứng lên, ngồi xuống, xoay người, co duỗi gối hoặc sau khi ngồi lâu.

• Thường chỉ “kêu” vài lần rồi hết, không xảy ra liên tục.

• Không kèm đau, không sưng, không nóng đỏ vùng gối.

• Vận động vẫn linh hoạt, đi lại bình thường.

• Không bị cứng khớp buổi sáng, không cảm giác kẹt khớp hay tắc gối.

• Thường cải thiện khi bạn vận động đều, tập nhẹ nhàng, tăng sức mạnh cơ quanh gối và thay đổi tư thế hợp lý.

Khớp kêu bệnh lý (cần lưu ý và đi khám)

• Tiếng kêu xuất hiện thường xuyên, ngày một rõ hơn.

• Kèm cảm giác lục cục, lạo xạo như có sự cọ xát bên trong khớp gối.

• Kèm theo đau nhức, ê buốt hoặc đau tăng khi vận động.

• Có thể cứng khớp, hạn chế vận động, khó co duỗi gối.

• Đau rõ khi leo cầu thang, ngồi xổm, đứng lâu, chạy nhảy hoặc mang vác nặng.

• Có thể sưng, nặng nề vùng gối, đôi khi nóng nhẹ quanh khớp.

• Đau tăng dần theo thời gian, ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày (đi lại khó, ngại vận động, giảm chất lượng cuộc sống)

Khi nào nên đi khám

Tóm lại, tiếng kêu lục cục ở khớp gối không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Trong một số trường hợp, đây chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, nếu tiếng kêu đi kèm đau, cứng khớp, sưng hoặc hạn chế vận động, đó có thể là dấu hiệu thoái hóa khớp gối hoặc bệnh lý cơ xương khớp khác và không nên chủ quan.

Nếu bạn hay người thân của bạn đang gặp các vấn đề về xương khớp, hãy đến ngay Hệ thống phòng khám SMED để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và xây dựng phác đồ cá nhân hóa.

CS1: 31 Trần Đăng Ninh, P. Dịch Vọng, Q. Cầu Giấy, Hà Nội

CS2: Số 119 Ngọc Chi, X. Vĩnh Ngọc, Đông Anh, Hà Nội

Hotline tư vấn hỗ trợ: 0869.125.222